(032) 2 22 04 26

ისტორია

shutterstock_327332117ამჟამად, საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარების სტრატეგია 2015-2020 სექტორში მიმდინარე რეფორმების განმსაზღვრელი ძირითადი დოკუმენტია. იგი მიზნად ისახავს სოფლის მეურნეობის განვითარებას, მცირე ფერმერთა გაძლიერებითა და წარმოების ზრდის ხელშეწყობით.
საქართველოსა და ევროკავშირს შორის არსებული ასოცირების ხელშეკრულების თანახმად, საქართველო იღებს ვალდებულებას „ხელი შეუწყოს სოფლის მეურნეობასა და სოფლის განვითარებას, პოლიტიკისა და საკანონმდებლო ბაზის პროგრესული დაახლოების გზით“; ასევე, ცოდნის გავრცელებითა და საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარებით სოფლის განვითარების პოლიტიკასთან მიმართებაში, რათა მოხდეს სოფლად მცხოვრები მოსახლეობის ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება და „ადმინისტრაციული შესაძლებლობების დახვეწა, როგორც ცენტრალურ, ასევე ადგილობრივ დონეზე, პოლიტიკის დაგეგმვისა და განხორციელებისას ევროკავშირის რეგულაციებისა და საუკეთესო პრაქტიკის გათვალისწინებით.“
სოფლის მეურნეობის განვითარების დახმარების კუთხით, ევროკავშირი ქვეყნის  მთავარი დონორია.დახმარების მიზანი 2014-2017 წლების სტრატეგიულ ჩარჩო-ხელშეკრულებაში შემდეგნაირადაა ფორმულირებული: “სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის ხარისხობრივი და რაოდენობრივი ზრდა, მცირე ფერმერების ცოდნის გაუმჯობესება და მათთვისუახლესი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ხელმისაწვდომობა, ასევე, მათი როლის ზრდა კომერციულ ფერმერულ საქმიანობაში.“
აღნიშნული მიზნის მისაღწევად ევროკავშირის მთავარ პოლიტიკის ინსტრუმენტს სოფლისა და სოფლის მეურნეობისგანვითარებისთვის ევროპის სამეზობლო პროგრამა (ENPARD) წარმოადგენს.

რა არის ENPARD?

ევროკავშირი საქართველოს სოფლის და სოფლის მეურნეობის განვითარებას ხელს უწყობს სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო პროგრამის, ENPARD-ის დახმარებით.
საქართველოში პროგრამა 2013 წლიდან ხორციელდება და მის მიზანს სოფლად სიღარიბის შემცირება წარმოადგენს. პროგრამა ეხმარება საქართველოს მთავრობას, და ასევე ადგილობრივ თემებთან მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციებს.
ENPARD-ის ფარგლებში ევროკავშირის დახმარება შემდეგ ძირითად საკითხებს ითვალისწინებს:
  • სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტების ეფექტიანობის გაუმჯობესება და მათი დახმარება სოფლის მეურნეობის სექტორის რეფორმირების პროცესში;
  • სოფლად დასაქმებისა და საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება მცირე ფერმერული კოოპერატივების გაძლიერებით და რესურსებზე ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფით;
  •  სოფლად სოციალური და ეკონომიკური შესაძლებლობების დივერსიფიკაციის ხელშეწყობა, განსაკუთრებით ქალებისა და ახალგაზრდების ჩართულობით, გარემო პირობების და კულტურული მემკვიდრეობის დაცვით.
2013-2019 წლებისთვის ENPARD-ის ბიუჯეტი საქართველოში 102 მილიონ ევროს  შეადგენს.

რა მიზნები აქვს ENPARD-ს?

სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და სააგენტოების მხარდაჭერა და ინსტიტუციონალური გაძლიერება მთელი რიგი მიმართულებებით, მათ შორის:
  • პოლიტიკის შემუშავება;
  • ზედამხედველობისა და შეფასების მექანიზმების დანერგვა;
  • ეფექტიანი სისტემების ჩამოყალიბება დონორებთან ურთიერთობისათვის და სამინისტროს სააგენტოებთან კოორდინაციისთვის;
  • ადამიანური რესურსების შეფასების, გადამზადებისა და განვითარების პროგრამების შექმნა და პრაქტიკაში დანერგვა;
  • საინფორმაციო მომსახურების გაწევისა და საკონსულტაციო შესაძლებლობების გაუმჯობესება.

შედეგები:

სოფლის მეურნეობის წარმოების ზრდისა და სოფლის ეკონომიკისგასაძლიერებლად, მნიშვნელოვანია მცირე ფერმერებს შორის ბიზნესზე ორიენტირებული თანამშრომლობის ჩამოყალიბება. ამ მხრივ ევროკავშირის დახმარება არასამთავრობო ორგანიზაციების (Oxfam, Mercy Corps, Care, People in Need, UNDP) მეშვეობით ხორციელდება და იგი ძირითადად ფერმერთა ქმედუნარიანობის ამაღლებასა და ფერმერული კოოპერატივების თანადაფინანსებას ხმარდება.

შედეგები:

  • მიღებულ იქნა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების შესახებ კანონი.
  • შეიქმნა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარების სააგენტო.
  • ჩამოყალიბდა და სააგენტოს ბაზაში რეგისტრაცია გაიარა 1500-ზე მეტმა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივმა, რომელიც 13 000-ზე მეტ ფერმერს აერთიანებს.
  • 6 მილიონზე მეტი ოდენობის სახელმწიფო საგრანტო პროგრამებით განხორციელდა 1000-ზე მეტი სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის დახმარება.
  • ENPARD-ის განმახორციელებელი პარტნიორი ორგანიზაციების მიერ (Oxfam, Mercy Corps, People in Need, Care, UNDP) 250-ზე მეტ კოოპერატივს დაახლოებით 4 მილიონი ევროს ტექნიკური დახმარება გაეწია.
  • ENPARD-ის განმახორციელებელი პარტნიორი ორგანიზაციების მიერ (Oxfam, Mercy Corps, People in Need, CARE International, UNDP) გადამზადდა 7200-მდე ფერმერი.
პროგრამის დახმარებით ჩამოყალიბდა სოფლის მეურნეობის სექტორის ექსტენციის სისტემა, რომლის თანახმადაც რეგიონალურ დონეზე საინფორმაციო-საკონსულტაციო ცენტრები დაფუძნდა. აღნიშნული ცენტრები ფერმერებს ცოდნის გაღრმავებასა და მიმდინარე რეფორმებისა და სახელმწიფო პროგრამების შესახებ ინფორმაციის მიღებაში ეხმარება.

შედეგები:

  • ქვეყნის მასშტაბით 59 საინფორმაციო-საკონსულტაციო ცენტრის შეიქმნა.
  • საქართველოს ყველა რეგიონში ამოქმედდა ექსტენციის ცენტრები, რომლებიც მცირე ფერმერებს და ფერმერულ ჯგუფებს ინფორმაციითა და საკონსულტაციო მომსახურებით ეხმარება.
  • გადამზადდნენ ექსტენციის ცენტრების თანამშრომელები, მათ მიერ ფერმერებისა და სოფლის მოსახლეობის უკეთ მომსახურების მიზნით.
  • 250 000-ზე მეტმა მცირე ფერმერმა ისარგებლა სამინისტროს რეგიონული ცენტრების მომსახურეობით.
  • სააგენტოში რეგისტრირებული სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივები იღებენ დახმარებას ტრენინგებისა და ფინანსური მხარდაჭერის სახით.
პროგრამა მხარს უჭერს არასასოფლო-სამეურნეო აქტივობების დივერსიფიკაციას, ასევე გარემოს რესურსების განვითარებასა და მართვას, რაც საბოლოო ჯამში განაპირობებს მდგრად ეკონომიკურ განვითარებას.

შედეგები:

  • შემუშავდა საქართველოს სოფლის განვითარების სტრატეგია 2017-2020 და სტრატეგიის განვითარების 2017 წლის სამოქმედო გეგმა.
  • 2015 წლიდან, სოფლის განვითარების საპილოტე პროექტები სამ მუნიციპალიტეტში – ლაგოდეხში, ბორჯომში და ყაზბეგში – მიმდინარეობს, ევროპული LEADER მიდგომის შესაბამისად.
  • სამივე მუნიციპალიტეტისთვის მომზადდა ადგილობრივი განვითარების სტრატეგია.
  • სამივე მუნიციპალიტეტში შეიქმნა ადგილობრივი სამოქმედო ჯგუფები(LAG).
  • ევროკავშრის მიერ აღნიშნულ სამ მუნიციპალიტეტში საპილოტე პროგრამების მხარდაჭერის მიზნით სულ 3 მილიონი ევროა გამოყოფილი.
  • სოფლის განვითარების სამივე საპილოტე პროექტის ფარგლებში, პირველ ეტაპზე, ევროკავშრმა 100-ზე მეტი ადგილობრივი განვითარების ინიციატივა დააფინანსა, მათ შორის სოფლის მეურნეობის, ტურიზმის, სოციალური, ინფრასტუქურული და გარემოს დაცვითი მიმართულებით. აღნიშნული ბიზნეს ინიციატივები 1000-ზე მეტ ადგილობრივ ოჯახს ასაქმებს და 54,000-ზე მეტ სოფლად მცხოვრებ ადამიანს გაუმჯობესებულ საცხოვრებელ პირობებს სთავაზობს.
  • 2016 წლიდან, დაიწყო სოფლის განვითარების სამი ახალი პროექტი დედოფლისწყაროს, ახალქალაქისა და თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტებში.
  • 2017 წელს, დამატებით ორი ახალი პროექტი აჭარაში, კერძოდ კი ხულოსა და ქედაში დაიწყება.